Vrouw uit huis gezet door ouders van overleden vriend: ’Zij is geen erfgenaam, voor haar is niets geregeld’

Aldus volgens een artikel in de Telegraaf eind juni 2026.

Is bekend hoeveel mensen er samenwonen zonder samenlevingscontract en waar een van de partners een eigen huis heeft en de ander niet en is men zich bewust van het feit wat er moet gebeuren als de partner met het huis overlijdt.

Er zijn geen betrouwbare Nederlandse cijfers die precies deze combinatie meten:

• samenwonend zonder samenlevingscontract;

• één partner is eigenaar van de woning;

• de andere partner is geen eigenaar;

• én kennis van de gevolgen bij overlijden.

Wel zijn er cijfers en onderzoeken waarmee een beeld kan worden gevormd.

Hoeveel mensen wonen samen zonder samenlevingscontract?

Volgens het Nederlandse statistiekbureau Centraal Bureau voor de Statistiek wonen ruim een miljoen paren ongehuwd samen. Een aanzienlijk deel daarvan heeft geen notarieel samenlevingscontract. Het exacte percentage wisselt per leeftijdsgroep, maar schattingen uit onderzoek komen vaak uit op ongeveer 40 tot 60% van de ongehuwd samenwonenden.

Hoe vaak heeft één partner de woning?

Ook hiervoor bestaan geen landelijke registraties. In de praktijk komt dit echter veel voor, bijvoorbeeld wanneer:

• iemand een koopwoning had voordat de relatie begon;

• een partner na een scheiding een nieuwe relatie krijgt;

• oudere stellen gaan samenwonen zonder hun vermogens te vermengen.

Notarissen en erfrechtjuristen zien dit regelmatig.

Zijn mensen zich bewust van de gevolgen bij overlijden?

Hierover is wél onderzoek gedaan door onder meer notarissen en consumentenorganisaties. De conclusie is steeds vergelijkbaar:

• veel samenwoners denken dat zij automatisch van elkaar erven;

• velen denken dat zij in de woning mogen blijven wonen;

• een groot deel weet niet dat zonder testament of samenlevingscontract de langstlevende partner wettelijk vrijwel geen bescherming heeft.

In werkelijkheid geldt dat als de woning uitsluitend eigendom is van de overleden partner en er is geen testament, de partner die achterblijft:

• niet automatisch erft;

• geen automatisch woonrecht heeft;

• afhankelijk kan worden van de erfgenamen (bijvoorbeeld kinderen van de overledene).

Dat komt vaak als een verrassing.

Hoe groot is dit probleem?

Hoewel exacte aantallen ontbreken, geven notarissen aan dat dit een veelvoorkomend probleem is. Vooral bij:

• tweede relaties;

• samengestelde gezinnen;

• oudere samenwoners;

• mensen die bewust niet willen trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan.

Juist in die situaties is de woning vaak van één partner.

Conclusie

Het is niet bekend hoeveel Nederlanders precies in deze situatie verkeren. Wel is duidelijk dat:

• het om honderdduizenden stellen kan gaan;

• een aanzienlijk deel geen samenlevingscontract of testament heeft;

• veel mensen zich onvoldoende bewust zijn van de gevolgen wanneer de eigenaar van de woning overlijdt.

Dit is ook de reden waarom notarissen regelmatig adviseren om ten minste een testament op te stellen waarin bijvoorbeeld een recht van bewoning of vruchtgebruik van de woning voor de achterblijvende partner wordt geregeld. Dat sluit aan bij de situatie die u eerder beschreef, waarbij de eigenaar wil dat zijn partner na zijn overlijden nog enkele jaren in de woning kan blijven wonen.